Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık yerlerde ince kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli olur. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbiriyle destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ama net başlar tabii ki bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ve tonlar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka aynı aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve yorum kalitesi artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım puanlar vermek fazladan bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün gitmesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden baharatlı notalar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma hızı de tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha serin gelir ve notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur yapar ama gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de yorumları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok zengin açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş de narin notaları siler. Yoğunluk damakta düşük ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan kişiler açısından önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı da detay göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik buzlu içecekler dili uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise sedir tonunu çabucak gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, ama güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak işe yarar yoksa benzer aromalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, puro adı ve not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki puandan çok sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; yoğunluk de notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela ağır bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır üstelik dolgun bir içim aromasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro yüksek lezzet sunabilir tersi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar böylece keskin tonlar abartılır bu sebeple oda koşullarını da deftere eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır ve lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür tadım günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok sertse yanış yapısı bozulur.